Veel mensen vinden het lastig om hun grenzen aan te geven op werk. Misschien herken je het: iemand vraagt of je een extra taak op je werk wilt oppakken, of een vriend doet een beroep op je terwijl je eigenlijk al moe bent. Voor je het weet hoor je jezelf ja zeggen, terwijl alles in je lijf eigenlijk nee zegt.
Grenzen aangeven kan spannend voelen, zeker tegenover je manager, collega’s of mensen die dichtbij je staan. We zijn vaak bang om anderen teleur te stellen of om als lastig gezien te worden. Toch is het juist belangrijk om je eigen grens te kennen én ernaar te handelen. Doe je dat niet, dan loop je het risico op stress, overbelasting of zelfs een burn-out.
Hoe kun je dit nou anders doen? Hoe kun je leren nee zeggen, zonder schuldgevoel? Het begint allemaal met even pauzeren en checken bij jezelf. Hieronder vind je 4 concrete stappen die je helpen voordat je antwoord geeft.
1. Let op je ademhaling
Hoe adem je op het moment dat iemand iets aan je vraagt? Is je ademhaling hoog en snel in de borst? Of rustig en diep in de buik? Een snelle, oppervlakkige ademhaling is vaak een teken dat je lichaam in fight-or-flight modus staat. Daardoor reageer je sneller automatisch met “ja”, vanuit spanning of stress.
Tip: haal even rustig adem door je neus en laat de adem zakken richting je buik. Een paar diepe ademhalingen kunnen je zenuwstelsel kalmeren en geven je ruimte om een bewuster antwoord te geven.
2. Voel je lichaam
Je lichaam geeft vaak eerder signalen dan je hoofd. Merk je een knoop in je maag? Een brok in je keel? Gespannen schouders of verkrampte handen? Of misschien voel je juist warmte rond je hart, ontspanning in je buik of een glimlach op je gezicht. Dit zijn waardevolle signalen: je lichaam vertelt je iets over of dit wel of niet goed voelt voor jou. Probeer die signalen serieus te nemen.
3. Kijk naar de situatie zoals die is
Voordat je reageert, observeer de realiteit. Wat wordt er precies gevraagd? Wat gebeurt er feitelijk? We hebben vaak de neiging om meteen verhalen te maken in ons hoofd: “Als ik nee zeg, vinden ze me lui” of “ik moet dit doen, anders val ik buiten de groep.” Maar wat er écht gebeurt, is vaak simpeler. Door zonder oordeel waar te nemen, scheid je feiten van aannames. Dat geeft helderheid.
4. Stel jezelf de vraag: “Wat wil ík?”
Dit is misschien wel de belangrijkste stap. Voordat je antwoord geeft, vraag jezelf af: Wat wil ik eigenlijk? Vaak zeggen we automatisch ja omdat we ons gevleid voelen of omdat we het anderen naar de zin willen maken. Maar het is jouw keuze.
Dus: wat past er bij jou op dit moment? Heb je de ruimte en energie? Wil je dit écht doen?
Voordat je antwoord geeft…
Neem dus eerst een moment om in te checken bij jezelf:
-
Adem rustig
-
Luister naar je lichaam
-
Observeer de situatie zonder oordeel
-
Vraag jezelf: Wat wil ik?
Pas dan geef je antwoord. En dat kan een ja zijn, maar ook een nee. Grenzen aangeven gaat niet over lastig zijn. Het gaat erover trouw blijven aan jezelf, zodat je energie kunt besteden aan wat écht belangrijk voor je is.
Vind je dit moeilijk? Merk je dat je vaak ja zegt, terwijl je nee bedoelt? Dan is dat precies een thema waar ik mensen in begeleid tijdens coaching en trainingen. Samen onderzoeken we hoe jij dichter bij jezelf kunt blijven en vanuit daar heldere keuzes maakt. Hier vind je daar meer informatie over.
Veelgestelde vragen over grenzen aangeven
Hoe zeg ik nee tegen mijn manager?
Blijf rustig en duidelijk. Bedank voor het vertrouwen en leg kort uit dat je agenda of capaciteit nu vol zit. Bijvoorbeeld: “Ik waardeer dat je dit aan mij vraagt. Op dit moment heb ik geen ruimte om dit goed te doen, wil je dat ik me focus op mijn huidige taken of dat we prioriteiten opnieuw bekijken?”
Wat kan ik zeggen als ik overvallen word met een verzoek?
Neem tijd voordat je antwoord geeft. Zeg gerust: “Ik kom hier later bij je op terug.” Zo creëer je ruimte om bij jezelf in te checken in plaats van automatisch ja te zeggen.
Waarom vind ik grenzen aangeven zo moeilijk?
Vaak spelen angst om afgewezen te worden of de behoefte om aardig gevonden te worden mee. Ook kan hoge meegaandheid (harmonie boven alles) een rol spelen. Het helpt om bewust te oefenen met kleine “nee’s” in veilige situaties.
Als je eenmaal helder hebt wat je wilt, is de volgende stap: hoe communiceer je dat naar de ander? Lees dan ook dit artikel Hoe zeg ik nee? 5 praktische tips om je grenzen aan te geven